قرائت اول ارمياء ۱۷/ ۵-10
بخشي از كتاب ارمياء نبي
«ملعون باد كسي كه بر انسان توكّل دارد و بشر را اعتماد خويش سازد و دلش از يهوه منحرف باشد. و او مثل درخت عرعر در بيابان خواهد بود و چون نيكويي آيد آن را نخواهد ديد بلكه در مكانهاي خشك بيابان در زمين شوره غيرمسكون ساكن خواهد شد.» مبارك باد كسي كه بر خداوند توكّل دارد و خداوند اعتماد او باشد. او مثل درخت نشانده بر كنار آب خواهد بود كه ريشههاي خويش را بسوي نهر پهن ميكند و چون گرما بيايد نخواهد ترسيد و برگش شاداب خواهد ماند و در خشكسالي انديشه نخواهد داشت و از آوردن ميوه باز نخواهد ماند. دل از همه چيز فريبندهتر است و بسيار مريض است كيست كه آن را بداند؟ «من يهوه تفتيش كننده دل و آزماينده گُردهها هستم تا بهر كس بر حسب راههايش و بر وفق ثمره اعمالش جزا دهم.»
اين است سخن خدا. - خدا را سپاس باد.
مزمور برگردان مزمور 1
خوشا به حال كسي كه به مشورت شريران نرود
و به راه گناهكاران نايستد،
و در مجلس استهزاكنندگان ننشيند؛
بلكه رغبت او در شريعت خداوند است
و روز و شب در شريعت او تفكر ميكند.
پس مثل درختي نشانده نزد نهرهاي آب خواهد بود،
كه ميوه خود را در موسمش ميدهد،
و برگش پژمرده نميگردد
و هر آنچه ميكند نيك انجام خواهد بود.
شريران چنين نيستند،
بلكه مثل كاهند كه باد آن را پراكنده ميكند.
زيرا خداوند طريق عادلان را ميداند،
ولي طريق گناهكاران هلاك خواهد شد.
سرود قبل از انجيل لوقا ۸/ ۱۵
هللويا - خوشا به حال كساني كه كلام را به دل راست و نيكو شنيده، آن را نگاه ميدارند و با صبرشان ثمر ميآورند - هللويا.
انجيل لوقا ۱۶/ ۱۹-31
بخشي از انجيل لوقا - درود بر تو اي خداوند.
مرد توانگري بود كه لباس ارغواني و كتان لطيف ميپوشيد و هر روز مجللانه جشن ميگرفت. بر در خانه او، مرد فقيري به نام ايلعازر خوابيده بود، پوشيده از زخم كه آرزو داشت با آنچه از سفره مرد توانگر ميافتاد، خود را سير گرداند. حتي سگان ميآمدند و زخمهاي او را ليس ميزدند. حال مرد فقير مرد و توسط فرشتگان به آغوش ابراهيم برده شد. مرد توانگر نيز مرد و دفن شد. و در حالي كه در ديار مرگ عذاب ميكشيد، به بالا نگريست و ابراهيم را در دوردست و ايلعازر را در آغوشش ديد. پس فرياد زنان گفت: "پدر، اي ابراهيم، به من رحم كن و ايلعازر را بفرست تا نوك انگشتش را در آب زند و زبانم را خنك سازد كه من در اين آتش در عذابم". ابراهيم گفت: "اي فرزند، بياد آر در طول زندگيات چيزهاي نيكو دريافت داشتي، همانطور كه ايلعازر چيزهاي بد. حال وي در اينجا تسلي مييابد، در حالي كه تو در عذابي. علاوه بر اين در ميان ما و شما ورطه عظيمي قرار دارد تا كساني كه ميخواهند از اينجا به نزد شما عبور كنند، نتوانند و از آنجا نيز نتوان به اينجا عبور كرد. او گفت: "پدر، پس از تو التماس ميكنم كه ايلعازر را به خانه پدرم بفرستي، زيرا پنج برادر دارم تا به ايشان اخطار دهد، مبادا ايشان نيز به اين مكان عذاب كشند. ابراهيم گفت: "ايشان موسي و پيامبران را دارند، به آنان گوش دهند. او گفت: "نه، پدر، اي ابراهيم، ولي اگر كسي از مردگان نزد ايشان رود، آنان توبه خواهند كرد". آنگاه ابراهيم به او گفت: "اگر به موسي و پيامبران گوش ندهند، حتي اگر كسي از مردگان نيز برخيزد، متقاعد نخواهند گشت"
اين است سخن خدا. - ستايش بر تو، اي مسيح.
تعمق
قرائت¬هاي امروز ما را به درك اين واقعيت دعوت ميكنند كه نبايد به هيچ¬كس و هيچ چيز جز خدا توكل نماييم: "ملعون باد كسي كه بر انسان توكل دارد و بشر را اعتماد خويش سازد و دلش از يهوه منحرف باشد... چون نيكويي آيد، آن را نخواهد ديد، بلكه در مكان¬هاي خشك بيابان، در زمين شوره غيرمسكون، ساكن خواهد شد."
شخصي كه بر قدرت انساني خود و ثروت و پول توكل كند، حتي اگر مثل آن دولتمند مُثَل انجيل، مدتي لباسهاي فاخر بپوشد و زندگي خود را در عياشي و خوشگذراني سپري نمايد، "حيات او از اموالش نيست" (ر. ك. به لوقا ۱۲/ ۱۵)، و سرانجام روزي مرگ او را از اموالش و آنچه بر آن توكل ميداشت، جدا خواهد ساخت. مرد دولتمند مُثَل مسيح كه در طول زندگيش كوچكترين توجه و محبتي به برادر نيازمندي كه بر در خانه او بود نشان نداد و فقط به فكر خوشگذراني خود بود، پس از مرگ "چشمان خود را در عالم اموات گشوده، خود را در عذاب يافت." در حاليكه ايلعازر فقير كه بر هيچ¬كس و هيچ چيز جز خدا توكل نداشت، "فرشتگان او را به آغوش ابراهيم بردند."
منظور مسيح از آوردن اين مُثَل و ساير تعاليمش در مورد مضرات ثروت، آن نيست كه ثروت به خودي خود چيز بدي است. خطر ثروت در اين است كه شخص ثروتمند ممكن است دچار تكبر شده، خود را برتر از ديگران و بي¬نياز به آنان و حتي بينياز به خدا بداند. مسيح از ما ميخواهد كه به پدر آسمانيمان كه احتياجات ما را ميداند توكل نماييم (ر. ك. به لوقا ۱۲/ ۳۰) و از طمع پرهيز نموده (ر. ك. به لوقا ۱۲/ ۱۵)، با اعمال محبت و تقسيم نعمتها و عطايايمان با سايرين، براي خود در آسمانها گنج بياندوزيم (ر. ك. به لوقا ۱۲/ ۳۳). اينچنين به سرنوشت كساني كه براي خود گنج مياندوزند، اما در نظر خدا غني نميشوند، دچار نخواهيم شد (ر. ك. به لوقا۱۲/ ۲۱).
٭ بياييد در اين ايام چله، آنچه را كه به خاطر پرهيز و روزه خود مصرف نميكنيم، به فقرا دهيم. تلاش نماييم تا با كاستن از برخي خرج¬هاي اضافي و مصرف¬هاي غيرضروري، بتوانيم عملاً به نيازمندان كمك كنيم، تا روزه و پرهيز ما صرفاً يك عادت سنتي و يك رسم پوچ نباشد.
٭ حضرت پاپ در يكي از پيامهاي خود به مناسبت فصل روزه و توبه به ما ميگويند: "دادن از آنچه مازاد است، بدون شك كافي نيست، بلكه بايد نحوه رفتار و الگوهاي مصرف را دگرگون ساخت، بايد از آنچه كه مورد نياز است، داد و فقط آنچه را كه ضروري است نگاه داشت، تا همه مردم بتوانند طبق شأن انساني خود زندگي كنند. بياييد در اين فصل چله روزه و توبه، از اشتياِق اغلب نامعتدل خود براي برخورداري از وسايل مادي پرهيز كنيم، تا به همسايه خود آنچه را كه سخت به آن نياز دارد، عطا نماييم" بياييد ايام چله روزه و توبه امسال را به مكتبي براي فراگرفتن تقسيم امكانات و نعمت¬هايمان با همه برادران و خواهران خود تبديل نماييم.